25 december Kerstmorgendienst * pastor Louise Kooiman

Orgelspel

Zingen:  Lied 481: 1 en 2 en 3 Hoor de engelen zingen de eer 

Welkom

Bemoediging en groet 

Zingen: Licht dat ons aanstoot in de morgen  [Hale Bopp 4]

Kyrie Gebed

Gloria Lied 302 :1,3,4 God in den Hoog, alleen zij eer

Lezing: Matteüs 1: 18-24 

 Verhaal van Dickens

Misschien kent u het verhaal wel, het verhaal van de vrekkige Ebenezer Scrooge.

Het verhaal begint op kerstavond, zeven jaar na de dood van Jacob Marley, zijn  vroegere zakenpartner. Scrooge is samen met zijn boekhouder Bob Cratchit aan het werk op een ijskoud kantoor. Kolen zijn te duur, meent Scrooge. Fred, zijn neef komt langs om hem uit te nodigen voor het kerstdiner op eerste kerstdag. Maar Scrooge maakt meteen duidelijk dat hij niets met het kerstgevoel heeft en stuurt zijn neef weg. Ook collectanten voor de armen worden door Scrooge weggejaagd met de opmerking dat er werkhuizen zijn voor armen en dat dit genoeg is.  Als ze liever sterven dan moeten ze dat maar doen om zo de overbevolking te verminderen!

Bob Cranchit wil graag vrij met Kerst maar hij mag alleen 1e kerkdag vrij. Laat in de avond gaat Scrooge naar zijn koude en ongezellige huis. Dan in een visioen ziet hij zijn collega  Marley die Scrooge komt waarschuwen dat als hij zo doorgaat het niet goed met hem afloopt.  Om 1 uur ‘s nachts verschijnt er een geest die zichzelf  ‘Geest van Voorbije Kerstmis’ noemt. Hij leidt Scrooge langs enkele van de gelukkigste en verdrietigste gebeurtenissen uit zijn verleden, De gebeurtenissen betreffen zijn vader, die zelfs met Kerstmis Ebenezer eenzaam op de kostschool liet zitten, het verlies van zijn grote liefde door te veel aandacht voor de zaken en de dood van zijn zus, de enige persoon die hem liefde en aandacht schonk. Dan krijgt Scrooge spijt  en smeekt hij de geest hem naar huis te laten gaan.  Dan komt de tweede geest. De ‘Geest van Huidig Kerstmis’. Deze laat hem het kerstfeest van de arme familie Cratchit zien en hun kreupele zoon Tiny Tim en de mogelijke vroege dood van dit lieve jongetje.Ook gaan ze langs zijn neef Fred en zien het kerstfeest bij hem thuis. Als laatste krijgt Scrooge bezoek van de ‘Geest van Toekomstig Kerstmis’.  Deze laat Ebenezer zijn eigen dood en graf zien en hoe zijn omgeving daarop reageert. Niemand kan het iets schelen.. Scrooge smeekt de geest om hem te laten zien wie de overleden man is. De geest toont Scrooge de grafsteen met zijn naam: Ebenezer Scrooge.

Het is kerstmorgen en scrooge wordt wakker in zijn eigen bed.  Hij is door de bezoeken van de geesten veranderd in een vrijgevige, liefdevolle man. Hij laat een enorme kalkoen bezorgen bij Bob Cratchit en doet een royale donatie ten behoeve van de armen. En samen met zijn neef Fred en zijn gezin viert hij weer sinds jaren kerst.

Zingen Stille nacht [Hale Bopp 4]

Overdenking

Lieve mensen van God,

Het is vandaag Kerst en Kerst is het feest van de geboorte van een kind. Maar ook is het, het feest van de verhalen. We vertellen elkaar Bijbelverhalen in de kerk of thuis, kerstverhalen onder de kerstboom en als familie bij elkaar, wellicht onze eigen verhalen. En dat is mooi want in verhalen horen we vaak wat de ander raakt, of inspireert of bezig houdt. Het geeft soms een boodschap mee en kan ons inspireren en het helpt ons soms het leven of elkaar een beetje beter te begrijpen.

U hoorde het verhaal van Scrooge. Geesten of engelen zo u wilt, die verschenen, en hem de ogen openden. waardoor het leven kan veranderen als je er voor open staat. Daarna toch met andere ogen kijken naar wat je voor die tijd niet zag. Het zijn verhalen natuurlijk.  Er zit vaak een andere laag in die je kan troosten of opbeuren. En soms heeft het met God te maken. Zijn het boodschappen van God.

Bij de gesprekken die ik voer met mensen hoor ik regelmatig bijzondere verhalen Misschien herkent u het zelf wel dat u bijzondere ervaringen heeft maar die vaak kwetsbaar en teer zijn en die je niet zomaar aan iedereen verteld.

In mijn werk als pastor hoor ik veel en één van die verhalen wil ik graag met u delen.

Want er worden kinderen geboren maar soms gebeurt het vreselijke en sterft er een kind

Het verhaal gaat over een echtpaar die hun kind kwijtraakten. Ze waren intens verdrietig.

Er was veel bezoek, veel medeleven er was een condoleance en een  afscheid en tot hun grote verwarring en verbazing zat er bij de afscheidsdienst in de kerk, die in januari plaatsvond, een vlinder op de kist. Het was hartje winter en vlinders behoren in die tijd niet in een kerk rond te vliegen. Bijzonder. Maar ook de maanden daarna kwamen ze op onverwachte momenten en plekken vlinders tegen. In de kamer van hun overleden kind, in hun auto, op onlogische plaatsen in hun huis. In de tuin en onverwacht in de natuur. De vlinders gingen tijdenlang met hen mee en het was als een cadeau.” Dit heeft iets met ons overleden kind te maken”,  vertelden ze mij. Ik weet zeker dat die vlinder eigenlijk een boodschapper is van God, ik weet zeker dat het een engel is. Ons kind wil ons begeleiden en troosten in de vorm van een engel. Ik vond het een mooi en ontroerend en ook troostend verhaal.

Zo maakte ik zelf mee dat ik een keer in een kerstdienst waar ik moest voorgaan tijdens de preek een vlinder op mijn jasje kreeg. Ik zag dat de aandacht van de mensen verslapte  Zo’n vlinder brengt veel onrust. De mensen luisterden bijna niet meer en keken alleen maar naar die vlinder. Misschien dachten zij ook wel dat het een engel was die daar op mijn jas was neergestreken. Maar waarom ook niet? Die engel wilde ook wel eens weten wat er met kerst  in de kerk over hem of haar  te berde werd gebracht. Ik weet niet of het een hij of zij is. Hoe dan ook, ik trachtte in een ijdele poging mijn gehoor terug te winnen de vlinder te verjagen. De mensen waren wat onrustig. Die vlinder was misschien wel een verklede engel ? En die maak je niet zomaar dood. Maar gelukkig, een zucht van verlichting ging door de kerkruimte. De vlinder fladderde weg van zijn warme plekje op mijn jas . Hij of zij nestelde zich boven op de kanselbijbel. Daar – boven op het Woord van God – heeft hij de rest van het engelenverhaal afgeluisterd.

Ik moest aan deze gebeurtenis denken tijdens het maken van de preek. En engelen zijn nog steeds ‘in’. Er worden congressen aan gewijd en er verschijnen boekjes over hen bij de vleet. De populariteit van engelen beweegt zich nog steeds in opwaartse lijn. Na eeuwen afwezigheid zijn ze helemaal terug van weggeweest. Althans, ze waren afwezig in de officiële kerk en gangbare theologie. In de verhalen van gewone mensen kwamen ze wel voor. Maar die pasten wel op om die verhalen te vertellen, omdat ze er niets voor voelden om voor achterlijk of gestoord te worden uitgemaakt. Sinds een huisarts honderden patiënten ondervroeg over hun ervaringen met engelen, mag het allemaal weer. En sindsdien is het hek van de dam. Veel mensen lijken nog eerder in engelen te willen geloven dan in God. Terwijl in de bijbel engelen toch alleen maar hulpjes van God zijn en nooit de aandacht afleiden van God zelf. Ze komen in elk geval veelvuldig in de bijbel voor, al is het meestal niet met vleugels en zeker niet met roze billetjes. Dat soort engeltjes kunnen we beter gewoon weer in de kerstboom hangen . Maar als boden van God komen ze in de bijbel op vele bladzijden voor.  Dat valt niet te ontkennen. Waarom zouden mensen die engelen dan vandaag niet meer kunnen/mogen tegenkomen? Ik las een mooi boek over engelen, dat de volgende ondertitel meekreeg: ‘de ontmaskering van een pedant ongeloof’. Hij bedoelde het ongeloof in het bestaan van engelen. Of zijn die engelen in het hele kerstverhaal ‘Te mooi om waar te zijn?

Met Kerst en ook in het kerstverhaal van vanmorgen, zijn engelen volop aanwezig. Ik bedoel nu even niet het engelenhaar in de kerstboom en het engelengeduld van hen die het kerstmaal bereiden. Maar de engelen in Bethlehem, die ‘gloria in excelsis Deo’ zongen. Of zongen ze toch Hebreeuws en geen Latijn? Het begon al met de engel Gabriël en zijn boodschap aan Maria. Om nog maar te zwijgen van de verschijningen van engelen aan Zacharias en Jozef? Blijft de prangende vraag van velen van ons: Waarom zien anderen wel engelen en ik nooit?

Misschien is het toch vooral een kwestie van er oog voor hebben! Engelen schijnen zich namelijk nog vaker voor te doen in de gestalte van mensen dan in de vorm van vlinders.

En zulke engelen zijn er na Kerst ook nog! Dan kun je ze wel eens dubbel en dwars nodig hebben. Die arm om je schouders. Die begrijpende blik. Dat éne woord van begrip.
In deze corona tijd zijn er wellicht ook engelen om u heen geweest. Of het kan zijn dat u voor iemand anders een engel bent  Wat is dat toch geweldig om dat voor elkaar te kunnen zijn. We kunnen voor elkaar het verschil maken waardoor de wereld er anders uitziet, ondanks corona, ondanks angst en ondanks zorg voor de toekomst.

Vandaag is het Kerst en vertellen we elkaar het verhaal van het Kind in de kribbe. Een boodschap van God. Want na zijn geboorte zag de wereld er anders uit.

Na zijn ervaringen zag de wereld voor Scrooge er anders uit.

Wellicht ziet de wereld er na vandaag voor ons anders uit.

Engelen in het leven  die het verschil kunnen maken. Ik denk aan dat kleine gedichtje:
Als de engel slaapt in jou, – mag ik hem dan wekken?
Als de engel slaapt in mij, – wil jij hem dan wekken?’

Amen.

 

Orgelspel

Zingen: O kindeke klein, O kindeke teer (O Jesulein süss, O Jesulein mild)

 Voorbeden  met acclamatie: Lied 295  Wek uw kracht ….

Collecte

 Zingen: Lied 482 1 en 3  Er is  uit ‘s werelds duist’re wolken

Zegen

Go tell it on the mountain  [Hale Bopp 4]