Zondag 22 maart * zondag Laetare * ds. Henk Haandrikman

De bloemschikking voor deze veertigdagentijd heeft als thema: Sta op!

Om in beweging te komen is er voor de meesten van ons een doel nodig. Het hebben van een stip op de horizon helpt in beweging te komen. Deze stip op de horizon is als uitgangspunt gekozen voor het ontwerp van de bloemschikking. De stip in het ontwerp is geen ingevulde ruimte, maar een open ruimte. Hoe zal de toekomst zijn? De ruimte rond de stip is ingevuld met een weefsel van takjes. De open stip en het weefsel symboliseren de mogelijkheden die er zijn om in beweging te komen, eenieder op zijn eigen manier.

Deze zondag staat ‘het zien’ centraal. De stip op de horizon is een oog geworden, een pupil waardoor alles zichtbaar wordt. Het weefsel van takken wordt bloeiend. De bloesems verkondigen de komende lente die hoe dan ook komt.

De blindgeboren man komt door de genezing die Jezus hem kan bieden, eindelijk tot zijn recht: leven als volwaardig mens. Wie ziet kan kijken, maar tegelijkertijd toch niet zien wat hij of zij kan doen.  De genezing geeft de man zicht daarop, zoals velen nu opeens zien wat er gedaan kan worden.

Samen op afstand vieren we deze dienst. Je steekt een kaarsje thuis aan i.p.v. in de Zuiderkerk; je zingt mee in de woonkamer i.p.v. onder het gewelf van de kerk, we bidden samen. Wellicht doet u mee in de beurtspraak.

 

Laten we onze dienst beginnen:

Genade zij u en vrede van God onze Vader en van Christus de Heer. Amen

En wij scharen ons in het vertrouwen dat

Onze hulp is in de naam van de Heer

die hemel en aarde gemaakt heeft.

Drempelgebed

Waar wij samenzijn, ook al is dat niet lijfelijk,
waar wij samen zijn in de geest
in Uw geest
waar wij samen zijn
verbonden in gebed
wij bidden U wees daar aanwezig.

Zo verbonden leggen we voor U neer
wat ons beklemt
onzeker, onrustig, angstig maakt

Zo verbonden met elkaar
willen wij ruimte maken
voor uw geest
dat in ons opstaan
moed en vertrouwen
aandacht en rust

Wees zo aanwezig in Jezus’ naam.

 

We zijn vandaag halverwege in de veertigdagentijd. En zoals het volk halverwege in de woestijn een glimp mocht opvangen van het beloofde land, even de ruimte mocht voelen midden in alles wat je in beslag neemt, je beperkt en angstig maakt, de ruimte die het geeft als je beseft dat je bestaan, wat er ook gebeurt, niet los wordt gelaten, – zo mag dat voor ons een bemoediging zijn midden in deze onbekende wereld en onwezenlijke tijd.

Staan we daar nu open voor? Ook als we er niet voor open staan – het wordt ons aangeboden en voorgehouden, er worden ons oases aangeboden. Ook al denk je: ik kom er nooit, we komen nooit uit deze woestijn. Zo heeft men deze zondag ook ingevuld als een oase halverwege met als perspectief het licht van Pasen. In de woorden van de evangelist Johannes: Het licht schijnt in de duisternis en de duisternis heeft het niet in haar macht gekregen.

Voor vandaag is de oase de lezing van de genezing van de blinde. Over hoe het licht doorbreekt in zijn duisternis.  En psalm 122 houdt ons het perspectief voor dat we samen zullen vieren.

Nu wij zo heftig met onze kwetsbaarheid worden geconfronteerd mogen wij proberen kracht te vinden bij die woorden van licht en de bemoediging dat wij onderweg zijn naar Pasen.

Wij luisteren naar en zingen mee met psalm 122.

 

 Gebed om ontferming

Alle zondagen roepen we Kyrie eleison,

Heer ontferm U
om de nood in de wereld
ver weg en dichtbij
vaak is het ver
nu komt het heel dichtbij
het kan eenieder treffen
we willen in onze roep de stem zijn
van wie, soms rakelings nabij,
angstig zwijgen
eenzaam zijn
en bij dit alles
niet vergeten
de nood ver weg
in onze ontheemde gevoelens
ook bidden voor wie letterlijk
ontheemd zijn. Amen

Wereldwijd worden mensen getroffen.

We luisteren naar een kyrie uit Taizé waar in vele talen de roep om ontferming klinkt

In de lezing en de psalm voor deze zondag staat nog al wat dat haaks staat op onze situatie. Ik had het al over de psalm die je oproept naar het huis des Heren te gaan terwijl dat nu niet mogelijk is. In het evangelie geneest Jezus iemand door aanraking en nog wel met speeksel terwijl we nu op afstand moeten blijven. De kleur van deze zondag is licht terwijl het ons zwaar te moede is.

En toch raakt juist dat haakse aan wat geloven is. Juist in tijden dat de tempel onbereikbaar was werd psalm 122 gezongen. Juist in tijden dat er geen hand voor ogen te zien was hebben mensen verteld van vergezichten. Niet vanuit een naïef optimisme maar vanuit het besef, zoals Paulus het verwoordt in zijn Romeinenbrief:  Ik ben er van overtuigd dat dood noch leven, engelen noch machten noch krachten, heden noch toekomst, hoogte noch diepte, of wat er ook maar in de schepping is, ons zal kunnen scheiden van de liefde van God, die hij ons gegeven heeft in Christus Jezus, onze Heer.

“Zien – soms even”, is een bekende dichtregel van Huub Oosterhuis. Soms even  zien dat er over de afgrond van deze wereld een net is gespannen dat niet scheurt. Een net dat wordt gevormd door mensen die elkaar dragen in hun vreugden en in hun verdriet, omdat zij zich zelf gedragen weten.

We zien daar ontroerende voorbeelden van. Ik zie op vele gezichten iets verschijnen van een verrassing omdat ze opeens op een andere manier worden aangesproken dan wanneer alles maar doordendert. Als bij de blinde gaan ogen open voor de ander maar ook voor de mogelijkheden waarmee we zelf iets kunnen betekenen voor die ander. De verrassing dat je wat kunt betekenen gewoon door aandacht te geven. Het lijkt als of er bronnen opengaan die lang verstopt waren.

Het zijn barre tijden en er gaat nog van alles op ons afkomen maar dit is er ook.  Want wat gebeurt er als het meest kwetsbare het meest kostbare is? Als niet de prestatie van de een maar de bescherming van de ander het hoogste is?

Het is de wereld omgekeerd. De laatsten worden de eersten.

Er is angst, er is onzekerheid, er is verdriet. Dat andere is er ook. Dat het onze hoop mag voeden. Want ook hoop is kwetsbaar en verdient ook aandacht en vraagt om oefening. Ik ben de hoop vaak kwijtgeraakt. En ik heb haar ook steeds weer teruggevonden. Persoonlijk denk ik dat hoop niet iets is dat je hebt. Het is een houding, die je moet onderhouden, die je moet voeden om haar sterk te houden.

Hoop kan af en toe zwakker worden en dreigen te verdwijnen. Ik zag eens een kunstwerk met de naam: “Tired Rainbow’. Vermoeide regenboog. Ook vermoeide hoop is hoop: hoop kan uitrusten, herleven en opnieuw haar boog uitstrekken langs de hemel.

Dat we ons oefenen in de hoop dat we in deze tijd tekenen van hoop kunnen zien en niet door wanhoop worden overspoeld.

We laten ons in dit jaar inspireren door Dietrich Bonhoeffer. Waar wij onszelf steeds meer terugtrekken in onze huizen. Waar contact soms alleen nog indirect is, daar kunnen we leren van hem die vanuit zijn isolement in de gevangenis de hoop bleef communiceren. We weten uit zijn gedichten en brieven hoe zwaar het is geweest maar door letterlijke oefening: lezen, dichten, fysieke oefening vond hij de hoop steeds weer, of is het andersom: vond de hoop hem weer.

In zijn woorden (u vindt ze in lied 511):

                                                           In goede machten liefderijk geborgen

                                                           verwachten wij getroost wat komen mag.

                                                           God is met ons des avonds en des morgens,

                                                           is zeker met ons elke nieuwe dag.

Ontsteek in onze harten
iets dat door niets gedoofd kan worden,
niet door angst,
niet door ziekte,
niet door onzekerheid
Iets dat brandt,
nederig en zacht
maar onbedwingbaar: uw vlam, o God.

Zo steken wij een licht aan voor de slachtoffers van Corona en hun geliefden
voor wie nu vechten voor hun gezondheid en al wie om hen heen staan.

Zo steken wij een licht aan voor wie werken in de gezondheidszorg
om de risico’s die ze lopen en de grote werkdruk.

Zo steken wij een licht aan voor wie door een andere ziekte of tegenslag getroffen zijn
dat ook zij niet vergeten worden.

Zo steken wij een licht aan voor wie in rouw zijn.

Zo steken wij een licht aan voor wie in grote onzekerheid leven
vanwege de dreigende economisch terugval.

Zo steken wij een licht aan voor bestuurders van hoog naar laag
om wijsheid en veerkracht

Zo steken wij een licht aan voor wie geïsoleerd dreigen te raken
thuis of in verzorgingshuizen om creatieve aandacht van ons allen

Zo steken wij een licht aan voor mensen die leven waar maar weinig medische hulp is,
de vluchtelingen aan de Turks-Griekse grens en vluchtelingenkampen elders

Zo steken wij een licht aan voor wie geestelijk kwetsbaar zijn en extra angstig worden.

We kunnen zoveel namen en plaatsen noemen. Doen we dat in stilte ook daarvoor steken wij een licht aan.

Onze Vader die in de hemel zijt
Uw naam worde geheiligd
Uw koninkrijk kome
Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel.
Geef ons heden ons dagelijks brood
en vergeef ons onze schulden zoals ook wij onze schuldenaars vergeven.
En leid ons niet in verzoeking maar verlos ons van de boze.
Want van u is het koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid in eeuwigheid. Amen.

Tot wij weer elkaar ontmoeten
weet u gedragen door de zegen van onze Heer

De genade van onze Heer Jezus Christus
en de liefde van God en de gemeenschap van de heilige Geest
zij met u allen. Amen.