zondag 23 juni

Jesaja 53: 1 – 12 en Handelingen 8: 26 – 40

door G.J. de Graag

Welkom en afkondigingen

Intredelied  (gemeente staat): Liedboek 274: 1.2 en 3

Groet              Genade zij u en vrede van God onze Vader

en van Jezus Christus de Heer.

Amen

Bemoediging  Onze hulp is in de naam van de Heer

die hemel en aarde gemaakt heeft.

Gebed van toenadering

(gemeente zit)

Kyrie    gebed/lied: Liedboek 301k

Gloria: Liedboek 302: 1 en 4

Gebed van de zondag            ……door Jezus Christus onze Heer

Amen

Lezing: Jesaja 53: 1 – 12

Acclamatie     Zalig zij die het Woord van God horen

en het bewaren.

Halleluja

Lied: Liedboek 723: 1

Evangelielezing: Handelingen 8: 26 – 40                               (gemeente staat)

Acclamatie: Liedboek 339a

Lied: Liedboek 723: 2

(gemeente zit) 

Preek

Gemeente van onze Heer Jezus Christus,

Het thema voor vanmorgen is de bekende vraag van Filippus: Verstaat gij wat gij leest? De nieuwe vertaling maakt ervan Begrijpt u wat u leest? In alledaags Nederlands: Snap je het wel? Voor vele teksten en verhalen in de Bijbel is deze vraag van toepassing en dat kan je weleens een gevoel van onzekerheid geven of zelfs doen twijfelen over de vraag of God zelf aan het woord komt in de Bijbel. Ik las een dezer dagen een artikel van Professor Klaas Pronk waarin hij stelde dat je ‘die onzekerheid kunt bestrijden door die vraag helemaal niet te stellen’. En dat lijkt heel gelovig en eerbiedig, stelt hij, maar je kunt ook toegeven dat wij God, wie Hij is en hoe zijn Geest ons kan inspireren, niet in mensenwoorden kunnen vatten.

Ik heb daar dit keer ook mee geworsteld en het heeft lang geduurd voor ik de eerste woorden op papier kreeg. Maar ik ben teruggegaan naar de profeet Jesaja, want uiteindelijk ging de vraag over zijn profetie. Jesaja wordt wel gezien als de grootste profeet van het oude testament en is vooral bekend door de aankondigingen van de komende Messias die het volk Israël in alle opzichten zou verlossen. Zijn woorden gaven het volk weer nieuwe moed als de nood en ellende nabij waren. Ik herinner even aan Jesaja 9: Want een kind is ons geboren, een Zoon is ons gegeven, en de heerschappij rust op Zijn schouders en Jesaja 7: Zie de jonkvrouw zal een Zoon baren en zij zal Hem de naam Immanuël geven.(God met ons). En tenslotte ook het bekende Er zal een rijsje voortkomen uit de tronk van Isaï uit Jesaja 11. Allemaal schitterende verwijzingen naar de geboorte van Jezus en tekenen van hoop en bevrijding.

Maar in het tweede deel van het boek Jesaja stuiten we op een heel ander soort profetie en we hebben dan ook met een totaal andere Jesaja te maken, die zo’n 200 jaar later leefde. Ook deze Deutero-Jesaja die leefde in de tijd van Ezra en Nehemia en met hen als priester en profeet meewerkte aan de wederopbouw in de puinhopen van de totaal vernielde stad Jeruzalem’, schreef over de komende Messias. Maar wel op een heel andere manier, niet over de geboorte van het kind, maar over zijn leven en sterven en veel moeilijker te plaatsen. En het was dat gedeelte dat onder ogen kwam van een hoge ambtenaar van de Kandake, de koningin van Ethiopië.

Kandake was een titel die te vergelijken was met de farao in Egypte en de koningen bestuurden het land ten zuiden van Egypte, nl. het huidige Soedan in de periode 300 v. Chr. tot 300 na Chr. Er zijn daar uit die periode diverse piramides van kandake’s gevonden. Hun hoogste dienaar was de opperschatbewaarder, die in dit geval als jodengenoot een bedevaart naar Jeruzalem maakte, een reis van zeker enkele maanden. Hij was weliswaar tot het Joodse geloof toegetreden, maar bleef toch heiden en mocht, zeker niet met zijn zwarte huidskleur, in de tempel komen, alleen in de Voorhof mocht hij aanbidden. Wel had hij een dure boekrol gekocht, duur omdat zo’n rol helemaal met de hand overgeschreven was. ( nog geen boekdrukkunst, laat staan computertechnologie). De taal moet oud-Hebreeuws geweest zijn en het pleit voor de eruditie van deze ontmande topdienaar, een eunuch zoals deze vertaling het verwoordt, dat hij kennelijk die taal machtig was.

En dan gebeurt wat ons allemaal kan overkomen! Hij leest en hij leest weer en hij begrijpt het totaal niet. Wat zou dit toch betekenen? De belofte was toch een machtig man, Wonderbare Raadsman, Sterke God, Vader der Eeuwigheid, Vredevorst? En met name dat woord MACHTIG strookte totaal niet metals een schaap werd hij naar de slacht geleid en als een lam dat stil is bij zijn scheerder, deed hij zijn mond niet open. Hij werd vernederd! ……..Lieve mensen, dit kan toch niet waar zijn?

‘Begrijpt u ook wat u leest?’, klinkt plots naast de prachtige koets van de rijke Ethiopiër. Door de Geest gezonden, loopt er een eenvoudige man naast de koets die hem een vriendelijke, maar wel heel toepasselijke vraag stelt. Het is Filippus, de diaken/evangelist die op verzoek van deze voorname heer erbij komt zitten in de wagen. Filippus kwam net uit Samaria waar hij het evangelie van Christus had verkondigd en waar veel Samaritanen tot geloof gekomen waren. Wel bijzonder want Joden en Samaritanen waren nu niet bepaald vrienden. En nu mag hij die blijde boodschap ook aan deze vreemdeling uitleggen. Het is dezelfde boodschap die Jezus zelf kort geleden ook aan de Emmaüsgangers had uitgelegd over de periode dat Hij nog bij hen was, ook de wet van Mozes, de profeten en de psalmen.

Lieve mensen, Filippus neemt daarbij als uitgangspunt de profetie van Jesaja, die ons duidelijk maakt dat Jezus zich wegcijferde voor zijn volk, dat Hij zijn leven prijsgaf aan de dood en zich tot de zondaars liet rekenen. Hij droeg de schuld voor velen. En voor ieder persoonlijk wijst Hij daarmee de weg naar een betere wereld waarin de machtigen het niet winnen en de zwaksten niet het onderspit delven. Waar zieken tot hun dood geholpen kunnen worden en mensen met beperkingen kansen krijgen. Waar mensen zonder toekomst weer uitzicht hebben en vrede het wint van de oorlog. En waar ikzelf misschien de moed kan opbrengen, om de minste te willen zijn.

En als we Zijn woorden even niet kunnen begrijpen of niet kunnen geloven, dan is er altijd wel een Filippus die met ons meeloopt ……

In de naam van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest,

Amen.

Lied: Liedboek 904: 1 en 2

Gebeden afgesloten met oecumenisch Onze Vader

Inzameling van de gaven

Slotlied: Liedboek 415: 1, 2 en 3

Zegen