zondag 7 juli

Spreuken 8: 22 t/m 31 en Johannes 3: 14 t/m 17

door ds. H.A. van Olst te De Rijp

Welkom en afkondigingen

Intredelied: Psalm 8 vers 1, 2 en 3 (gemeente staat)

Groet

Bemoediging

Gebed om toenadering (gemeente zit)

Psalm 8 vers 4, 5 en 6

Kyrie / Gebed om ontferming vanwege de nood van de wereld

Glorialied: Lied 864 vers 1 en 2

Gebed van de zondag

Boeken der wijsheid: Spreuken 8: 22 t/m 31

Acclamatie

Lied 846 vers 1, 2 en 6

Evangelielezing: Johannes 3: 14 t/m 17

Acclamatie: lied 339b

Lied 650 vers 1, 2 en 7

Preek

Gemeente van onze Heer Jezus Christus
hier bijeen in de Zuiderkerk in Enkhuizen,

Welmoed Vlieger is de dochter van ds Anne Wobke Vlieger.
Zij is columniste van het landelijke dagblad Trouw dat van zichzelf zegt dat het misschien wel de beste krant van Nederland is. Dat moet dus iedere keer weer waar gemaakt worden. Soms lukt dat.
Welmoed Vliegers column staat eens in de veertien dagen in de dinsdagkrant.

Ik ben een fan van Welmoed Vlieger. Ik knip haar colums uit en leg ze vervolgens zorgvuldig in het boek “Hunkeren naar het Paradijs”.
Dat boek gaat over het denken van haar vader: ds Anne Wopke Vlieger. Dit boek “Hunkeren naar het Paradijs” bevat honderd artikelen, enkele preken en een aantal gedichten uit de periode 1972 tot 2005. In 1972 is ds Vlieger begonnen als predikant in het Friese dorp Jorwerd. Die plaats kent u misschien wel door het boek van Geert Mak: “Hoe God verdween uit Jorwerd” Op 31 juli 2005 is dominee Anne Wobke Vlieger op 58 jarige leeftijd overleden.

Alle teksten in het boek “Hunkeren naar het Paradijs” tillen de lezer op richting ‘het paradijs’ zoals dat elke dag beleefd kan worden.
Wijze woorden. Opwekkende miniatuurtjes. Inspirerende teksten.
Ik zit tegenwoordig vaak in dit boek te lezen. Dochter Welmoed brengt in haar colums haar vader ter sprake. Heel liefderijk doet ze dat en werkelijk zeer to the point!

Onlangs schreef ze dat haar vader uitgenodigd was deel te nemen aan een radioprogramma, waarin pop-muziek ten gehore zou worden gebracht. Anne Vlieger was een groot liefhebber en kenner van pop-muziek. Hij kondigde in die radiouitzending de platen (!) aan en gaf er zijn commentaar bij. Dat deed hij met verve! Aan het eind van de uitzending werd door de interviewer nog een vraag gesteld: ‘Wat is, ds.
Vlieger, de oorsprong van de mens en wat is zijn bestemming?’
Wat een vraag, zeg! Ga er maar aan staan met nog één minuut zendtijd. Welmoed Vlieger schrijft: ‘M’n vader leek even van zijn stuk gebracht door die complexe vraag, maar gaf vervolgens kort en bondig antwoord. Die woorden, die wijze woorden, schrijft Welmoed, staan sindsdien als in mijn ziel gegrift.

Vrouwe Wijsheid.

We hebben gelezen in het Spreukenboek en gezongen over de wijsheid. De wijsheid lijkt hier wel een door God geschapen persoon.
Een vrouw! Vrouwe wijsheid. Wat lezen we in het Spreukenboek?
‘Toen God met zijn scheppingswerk begon, schiep Hij het eerst mij.
Toen er nog geen oceanen waren, werd ik voortgebracht. Nog voor de bronnen van de waterstromen’.

Vrouwe Wijsheid.

Vrouwe Wijsheid is een te ervaren Presentie. Vrouwe Wijsheid is een te ervaren Aanwezigheid. Vrouwe Wijsheid kun je aan je zijde hebben!

‘Ik was erbij, toen God aan de hemel zijn plaats gaf. Ik was erbij toen God aan de zeeën grenzen stelde. Ik was erbij toen Hij met zijn Woord het water plaats gaf. Ik was erbij toen Hij de fundamenten van de aarde legde’.

We kunnen dus vaststellen: Hemel en aarde, de mens, ja alles is geschapen, is tot stand gekomen, is geworden in Aanwezigheid van Vrouwe Wijsheid.
In Spreuken 8 vers 30 staat geschreven:
‘Ik, de Wijsheid, was Gods lieveling, een bron van vreugde, elke dag opnieuw’.
Wijsheid is dus: een ervaarbare Aanwezigheid, een permanente Aanwezigheid in de nabijheid van van God, onze Vader, ons aller Vader, de Vader van heel het mensengeslacht.
Wijsheid is dus: een ervaarbare Aanwezigheid, een permanente Aanwezigheid in de nabijheid van de Zoon, de Opgestane, de Levende!
Wijsheid is dus: een ervaarbare Aanwezigheid, een permanente Aanwezigheid in de nabijheid van de Heilige Geest. De Heilige Geest is een ervaarbare aandrift, impuls, een krachtbron, levenskracht,
geestkracht, wind, die zomaar kan opsteken, storm, vuur, dé bron van geloof, hoop en liefde.

In het evangelie van Johannes (de leerling van wie Jezus hield!) gaat een wetgeleerde, een farizeeër, een rabbi op zoek naar de Zoon, naar Jezus van Nazareth, naar de Aanwezigheid, naar het Aangezicht van Hem, die Vrouwe Wijsheid permanent aan zijn zijde heeft. Die prominente geleerde heet Nicodemus. Hij verlangt ernaar, hij hunkert ernaar Jezus te spreken, van aangezicht tot aangezicht, ongestoord, in de nacht, in de stilte van de nacht, Jezus van Nazareth, die het Licht der Wereld is. Hij wil van Jezus horen wat er werkelijk toe doet in het leven, wat van waarde is en wat niet, wat de zin van het leven is.
Hij hoopt, hij verwacht dat Jezus diepere lagen van zijn, van ons zijn, van ons mens-zijn zal aanboren. Hij heeft Jezus hoog.
Dat blijkt meteen als hij zegt: ‘Rabbi, wij weten dat u een leraar bent, die van godswege tot ons gekomen is, want alleen met Gods hulp, met Gods bijstand kan iemand de wonderen doen, die u verricht’.
Nicodemus toont dus diep, diep respect!
Jezus reageert onmiddellijk: ‘Voorwaar, voorwaar, ik zeg jou, Nicodemus, alleen wie van bovenaf geboren wordt, kan het Koninkrijk van God zien’.
Van bovenaf geboren worden….wat is dat nou? Nicodemus lijkt even van zijn stuk gebracht. Dat is toch onmogelijk! Als je oud bent. Je kunt toch niet voor de tweede keer de moederschoot ingaan en opnieuw geboren worden?
Jezus opnieuw: ‘Waarachtig, ik verzeker jou, Nicodemus: niemand kan het Koninkrijk van God binnengaan tenzij hij geboren wordt uit water en geest’.
Geboren worden……van bovenaf.
Geboren worden……uit water en geest.

Dit gesprek in de nacht tussen twee knappe koppen, Thora-kenners, kenners van de profeten en van de wijsheidsboeken gaat ergens over.
Het gaat om onderwijs. Geen geleerdheid, maar levenslessen. Onderwijs met Vrouwe Wijsheid aan je zijde.
Hier worden dieper liggende snaren van onze ziel in trilling gebracht.
Van bovenaf geboren worden… dat roept een van godswege geïnitieerd veranderingsproces in ons op. Jezus vergelijkt het met het waaien van de wind, ongrijpbaar, onverwacht waait de wind uit een andere hoek.
Van bovenaf geboren worden, geboren worden uit water en geest, is een gebeuren, is een ervaring, is de beleving van Aanwezigheid van de Vader, van de Zoon en van Heilige Geestkracht. Het is de ervaring van levenswijsheid: de Wijsheid van vóór alle tijden, de oogappel van God, dansend voor Zijn Aangezicht.
Nog is Jezus niet uitgesproken. Nicodemus is één en al oor. Hij beleeft de nacht van zijn leven. Licht, eeuwig licht ontvangt hij in de duisternis van die stille nacht.
Nu lanceert Jezus zijn belangrijkste stelling, misschien wel het meest geciteerde woord uit de hele bijbel: Johannes 3 vers 16, ‘want also lief heeft God de wereld gehad dat Hij zijn enige Zoon gegeven heeft
opdat een ieder, die zijn of haar vertrouwen stelt op Hem, niet verloren gaat maar eeuwig leven heeft’.
Dit is een allesbeslissend woord, gemeente!
Ik leg twee accenten: allereerst op de grote, de immense, de onmetelijke liefde van God voor deze, voor onze wereld. Hij heeft er werkelijk alles voor over! En ten tweede, dat er wordt gesproken over een ieder, dus het gaat uiteindelijk over het hele mensengeslacht!
Nog een enkel woord over ‘het eeuwige leven’. Dat is een kwaliteit van leven. Het is leven in het spoor van Jezus van Nazareth.

Over de Wijsheid van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest zou ik wel altijd willen denken en spreken in termen van Licht en vooral in termen van Liefde.
Toen de radio-interviewer aan ds Anne Wopke Vlieger, met nog één minuut zendtijd te gaan, de vraag stelde naar de oorsprong en de bestemming, het doel van ons menselijk bestaan, zei hij dit:

‘Ik denk dat wij allemaal voortkomen uit een zee van liefde en dat wij ook allemaal terugkeren naar een zee van liefde.
In de tussentijd moeten wij onszelf zo goed mogelijk staande zien te houden en niet alleen liefde ontvangen maar vooral ook liefde geven’.

Dat het zo moge zijn!

Amen

Lied 686 vers 1, 2 en 3

Gebeden

Inzameling van de gaven

Slotlied: 675 vers 1 en 2

Zegen