Mensen met een naam

“Ruhen in Frieden” klinkt voor de kerk. Een dood van een geliefde wordt herdacht met muziek, teksten, bloemen en liefde. Een ontroerende bijeenkomst.

Tegelijkertijd komen de cijfers binnen van meer verdronken vluchtelingen in de Middellandse Zee. Geen bloemen, muziek. Kille statistieken.
Mag je dat vergelijken? Nee. Maar het contrast is te schril, te groot. Terwijl politici bekvechten over iets wat domweg een mensenrecht is, denken dat de grenzen van Fort Europa sluiten mensen zal tegenhouden op de vlucht te gaan voor armoede en geweld, er in commentaren eigen schuld dikke bult doorsijpelt, verdrinken honderden mensen in een zee die een poort naar vrijheid leek.

Mensen van wie oh zo makkelijk gezegd wordt dat ze op zoek zijn naar “onze” huizen, “onze” banen, “ons” geld, die in groot gemanipuleer worden neergezet als de geld stelers van “onze” bejaarden… zijn mensen op de vlucht. Mensen uit Syrië bijvoorbeeld… Welke Nederlander zou op dit moment in Syrië willen wonen? Wat zou jij doen als je daar woonde met je kinderen? Zou je blijven of vluchten als je leven wordt bedreigd? Wat zou jij doen als er mensen op je leven uit zijn? Blijven wachten tot het einde komt, of rennen voor je leven, zelfs in een gammel bootje? Wat zou je zelf doen als je niet hier geboren was maar daar? Mensen uit zoveel landen op zoek naar een beter bestaan. Je gaat niet voor je lol op zo’n boot zitten, dagen zonder voedsel, opgepropt en doodsbang. Je doet dat niet tenzij je geen andere uitweg ziet. Wat doe jij als IS op je leven uit is? Rennen!

Op dit soort momenten schaam ik me ervoor om Nederlander, Europeaan te zijn. Te wonen in de veilige binnenkant van Fort Europa. Waar we achterover leunend ons een mening kunnen aanmatigen over mensen op de vlucht. Een land dat ooit mensenrechten hoog in het vaandel had, bekvecht nu al dagen lang over een simpel recht op bad, bed en brood. Vanwege de zogenaamde aanzuigende werking. De stap naar een xenofobisch beleid wordt steeds kleiner. Opgehitst door bangmakers.

En ik vraag het maar even: Wat heb jij er aan gedaan dat jij hier geboren bent en niet in Syrië of ergens anders? Is dat jouw verdienste? Is het dank zij jou dat je woont in een land waar het voorzieningen niveau nog steeds enorm hoog is? Is het dank zij jou dat je hier woont? Of is je dat gewoon toegevallen, heb je geluk gehad dat je niet in een dorp in Syrië vreest voor het leven van je kinderen?
Al die vluchtelingen zijn geen poppetjes of cijfers. Het zijn mensen met een naam. Wiens dood voor hun naasten even dramatisch en pijnlijk is als voor ons bij onze geliefden.

Het zijn geen beesten, al worden ze beestachtig behandeld.

Het zijn mensen voor wie nu ook een lied moet klinken. Een protest tegen egoïstisch en kortzichtig denken en beleid, voor een buitenland politiek waarin mensen centraal staan en geen economische belangen.

Noem me naïef. Maar de naïevelingen de dromers, de visionairen en profeten moeten het blijven roepen. De verhalen blijven navertellen van een man die de wereld wilde omkeren. Want zonder die geluiden verliezen we ons laatste restje menselijkheid als land, als Europa, als wereld.

Elise Kant, 21 april 2015